W zgodnej opinii tegoroczna edycja Series Manii w Lille, potwierdziła reputacje tego festiwalu, jako największego (110 tysięcy widzów części festiwalowej i 5200 uczestników części branżowej czyli Series Mania Forum) i najważniejszego, obok czerwcowej imprezy w Monte Carlo, spotkania kreatorów rynku telewizyjnego w Europie.
W podsumowaniach wspomniano o światowej premierze kontynuacji “Opowieści podręcznej” oraz o nowych “Testamentach”, niespodziankach serialowych z Polski oraz coraz większej dominacji platform streamingowych i internetowych gigantów. Nie zapomniano o postępującym szaleństwie tzw. mikro- dramatów i skandynawskiej odpowiedzi na amerykańską dominację.
W części festiwalowej, w konkursie głównym Series Manii, pokazano firmowany przez HBO Max polski serial „Proud” w reżyserii Karola Klementewicza z Ignacym Lissem w roli głównej. Gra on Filipa, młodego geja, którego imprezowe życie bez zobowiązań przerywa rodzinna tragedia i konieczność opieki nad dzieckiem swojej zmarłej siostry. Zapowiadana na czerwiec premiera serialu, może nad Wisłą wywołać nową debatę nad Wisłą czego świadomi są autorzy. W wywiadzie dla magazynu „Variety” Ignacy Liss mówił: Chcieliśmy opowiedzieć wiarygodną historię, która naprawdę mogłaby się rozgrywać w Warszawie i pokazać wszystkie trudności, z jakimi może się zmierzyć młody gej, próbując adoptować dziecko. To nie chodzi o prawa tej samej płci – ten temat nawet nie istnieje w Polsce – ale pokazujemy, że niektórych ludzi niepokoi orientacja seksualna Filipa.
Póki co „Proud” po owacji na stojąco i świetnych recenzjach, otrzymał Grand Prix festiwalu a Ignacy Liss nagrodę za najlepszą rolę męską. Z kolei nagrodę jury studenckiego odebrali w Lille i pozowali do załączonego zdjęcia: Kuba Czekaj (reżyser) i Anna Karczmarczyk (aktorka), których wspólny, zrealizowany dla TVP serial „Czarna śmierć” pokazywany był w sekcji Panorama.
Duży niespodziewany sukces polskich twórców i producentów, którzy w minionej dekadzie obecni byli w Lille raczej symbolicznie. Może po tegorocznej fecie, w 2027 doczekamy się wreszcie narodowej prezentacji/stoiska/panelu na czołowym europejskim festiwalu telewizyjnym?!
ODWRÓCENIE TRENDÓW
Według najnowszych danych Europejskiego Obserwatorium Audiowizualnego (EOA), zaprezentowanych podczas Series Mania Forum, europejski rynek telewizyjny doświadczył w ostatnich czterech latach “odwrócenia trendów”, co spowodowało spadek produkcji, mniejszą liczbę odcinków na sezon, ale także ich krótszy metraż.
Agnes Schneeberger, analityczka rynków telewizyjnych i VOD w EOA powiedziała, że odwrócenie trendu nastąpiło po nieprzerwanym wzroście, który osiągnął szczyt w 2022 roku, zaraz po pandemicznym wzmożeniu, kiedy widownia telewizyjna- ze zrozumiałych względów- była największa. Teraz nie tylko się zmniejszyła ale także się zmieniła, nieco odmłodniała a to spowodowało, że zmieniły się także niektóre oczekiwania widzów, choćby te dotyczące długości tzw. sezonów czy nawet metrażu odcinków.
Mówiła o tym Synnøve Hørsdal z Norwegi, wspominając, że gdy zaczynała, trudno było zdobyć wystarczające środki na 13 odcinków, które wówczas uważano za niezbędną liczbę do dystrybucji międzynarodowej. „Potem spadło do 10, potem do ośmiu, co uważam za normalne, ale wszyscy mówią, że sześć też jest w porządku. Więc jesteśmy ponad połową od tego, co było– stwierdziła w finale dodając jeszcze: W Skandynawii nadawcy nie przejmują się minutami. Aby zdobyć budżety, dostajesz mniej odcinków i mniej minut.
Niektórzy europejscy nadawcy publiczni są gorliwymi zwolennikami tezy, że telewizyjna Europa powinna działać samodzielnie. W obliczu dominacji globalnych amerykańskich streamerów na rynku, Europa musi odpowiedzieć poprzez “sojusze i różnorodność, ustanawiając stały dialog między różnymi światami wyobraźni i kultur” – powiedział Bruno Patino, dyrektor generalny Arte France podczas swego wystąpienia inauguracyjnego.
New8, północnoeuropejski sojusz ośmiu państwowych operatorów telewizyjnych, zaprezentował trzecią serię (wspominamy o nich w następnym rozdziale) własnych koprodukcji . “Dzięki New8 zapewniamy, że media publiczne pozostają istotną siłą jedności i jakości” – powiedziała Marianne Furevold-Boland, szefowa dramatu w NRK.
Z kolei Matt Forde, szef BBC Studios powiedział, że po przejęciu Werner Film Productions w 2024 roku i sukcesie firmy na australijskim rynku gdzie takie seriale jak „Return to Paradise” czy „Reckless” znalazły się na szczytach list oglądalności, BBCS planuje kolejne przejęcie w Europie. Włochy są krajem szczególnego zainteresowania, a firma planuje także rozszerzyć swój zasięg w Beneluksie i Polsce.
POLSKA W PIERWSZEJ GRUPIE
26 marca, podczas Forum Series Mania, Sekretarz Generalny Rady Europy Alain Berset poprowadził ceremonię podpisania nowej Konwencji Rady Europy o koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali.
Konwencja, będąca pierwszym międzynarodowym dokumentem prawnym poświęconym niezależnej koprodukcji seriali dla telewizji i platform streamingowych, stanowi znaczący krok dla europejskiego i międzynarodowego sektora audiowizualnego: wzmacnia współpracę kulturalną, wspiera niezależnych producentów i zwiększa przejrzystość w dynamicznie zmieniającym się świecie.
Alain Berset, rozpoczął inauguracyjne przemówienie od słów: Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że Europa jako kontynent zapomniała, jak opowiadać własną historię. I przywołał pewne zdarzenie z uniwersytetu w Zurychu w 1946, gdzie zaproszony Winston Churchill stanął na mównicy i wypalił do mocno zaskoczonego audytorium, że Europa ma tylko jedną drogę na przyszłość: pogodzić dawnych wrogów.
Miał rację i tak narodziła się później Rada Europy– kontynuował Berset, dodając: Seriale są jedną z definiujących form kultury naszych czasów, docierając do odbiorców ponad granicami i wnosząc różne perspektywy do naszych domów. (…) Dzięki tej konwencji otwieramy nowe międzynarodowe ramy wspierające niezależnych producentów i wzmacniające współpracę. Zachęcam wszystkie 46 państw członkowskich Rady Europy – i kraje spoza niej – do przyłączenia się do nas w uczynieniu kultury siłą napędową współpracy i demokracji.
W Lille podpisali konwencje reprezentanci pierwszych 9 krajów europejskich (m.in.: Włoch, Francji, Malty, Gruzji, Holandii), w tym w imieniu Polski, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Sztuki, Maciej Wróbel.
WYBOR NALEŻY DO CIEBIE!
W grupie prezentowanych na Series Mani propozycji, firmowanych przez grupę New8, skupiającą północno-zachodnich nadawców publicznych wspierających koprodukcję i dystrybucję w: Holandii, Niemczech, Belgii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii i Norwegii znalazły się m.in. cztery warte zauważenia projekty. Rekomendowali je autorzy i emitenci.
Kevin Janssens i współreżyser Filip Lenaerts opowiadali o inspiracji i fascynacji filmu “Breendonk”, którego akcja osadzona jest w najbardziej znanym belgijskim obozie pracy podczas nazistowskiej okupacji, pokazując dwa intensywne fragmenty serialu, którego moralne dylematy nadają szczególną siłę emocjonalną.
Philipp Kreuzer z Maze Pictures, przedstawił eko-thriller “Phoenix”, serię pokazywaną w lutym na Berlinale, a opowiadającą o młodych aktywistach na rzecz zmian klimatu, którzy sięgają po radykalne metody: porywanie dzieci sprawców władzy.
Wrażenie zrobiły fragmenty ekskluzywnego serialu “Red Light District”, opisujące wzlot i upadek żydowskiego sieroty z czasów II wojny światowej, który zbudował ogromne imperium klubów erotycznych i kasyn. Zyskał dla siebie dużo wolności. Ale wolność często też ma swoją cenę, a ceną w jego przypadku było to, że narobił sobie wielu wrogów – powiedziała Leontine Petit z Lemming Films.
A Marianne Furevold-Boland oraz Esben Selvig, zaprezentowali “Henki” – poruszającą, prawdziwą historię osadzoną w realiach Oslo w 1985 roku o Henki Hauge Karlsenenie, 28-letnim gejowskim barmanie, który zostaje zwolniony po tym, jak ujawnił pracodawcy swoją chorobę HIV.
Z kilku narodowych prezentacji warto zapamiętać takie projekty:
ALICE (Francja/W. Brytania): Z Francji do Stanów Zjednoczonych – niesamowita podróż przez życie Alice Guy (w roli głównej świetna Bérénice Bejo), pierwszej reżyserki i producentki w historii kina. Na ekranie zapis wyjątkowego życia kobiety, która jest jednocześnie artystką, przedsiębiorczynią, żoną i matką: od jej zmagań, przez nieudane miłości, aż po dążenie do wolności i uznania. W obsadzie m.in. dawno nie widziana na ekranie, Irene Jacob .
WSZYSTKIE KSZTAŁTY (Francja): Grandiose to historia sześciu nastolatków, którzy rozpoczynają nowy rok szkolny w La Ruche, szkole niespotykanej z żadną inną, specjalizującej się w zaburzeniach odżywiania. W La Ruche uczą się i dbają o siebie. Pomimo bardzo różnych pochodzeń społecznych i ścieżek życiowych, bohaterowie mają jedną wspólną cechę: problematyczną relację z wagą i ciałem.
CZYSTA RASA (Hiszpania): Wciągający dramat rodzinny osadzony w ekskluzywnym świecie hodowli koni pełnej krwi, gdzie ujawniane są tajemnice, a dziedzictwo poddawane próbie. W centrum wydarzeń rodzina Monteclaro, arystokraci, których wiekowy majątek zostaje naruszony, gdy ich najcenniejszy koń zostaje otruty. W miarę postępu śledztwa zaczyna się rozwijać sieć ukrytych sekretów i długoletnich konfliktów.
RZECZY ZNALEZIONE (Singapur/Japonia): Gamer wyjeżdża do Japonii, by szukać swojej wirtualnej dziewczyny. Gdy przybywa, odkrywa, że tajemniczo zniknęła. Zdeterminowany, by odnaleźć ją w Tokio, łączy siły z nową przyjaciółką, japońską graczką. Razem zostają uwikłani w tokijską sieć podziemną, złożoną z oszustw, handlu ludźmi i nielegalnych pracowników.
KREW I POT (Finlandia/Japonia): Podczas śledztwa w sprawie tajemniczego morderstwa w Tokio, detektyw Aki Suzumiya odkrywa niepokojące podobieństwa do niedawnych morderstw w Tampere w Finlandii. Zwabiony na lodowatą północ, łączy siły z fińskim detektywem Jonem Laine’em, ścigają śmiertelnie niebezpiecznego seryjnego mordercę…
KRÓLEWSKA KREW (Norwegia) : Odważny dramat historyczny, którego akcja rozgrywa się w burzliwych latach poprzedzających rok 1814, kiedy Norwegia wyrywa się spod wielowiekowego panowania Danii i zostaje wciągnięta w nową unię ze Szwecją.
W obliczu wojen napoleońskich, które rozdzierają Europę, mocarstwa Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji zmieniają mapę kontynentu, zagrażając suwerenności królestw skandynawskich.
DRONELAND (Holandia/Polska/Luxemburg/Niemcy): W powojennej Unii Europejskiej, gdzie drony sterowane przez AI monitorują ludność w imię bezpieczeństwa, weteran Aart Westerfeld ściga przywódcę terrorystów odpowiedzialnych za śmierć jego żony, genialnej naukowczyni wojskowej. Gdy poseł zostaje zamordowany przed wyborami prezydenckimi, Aart dołącza do Europolu i łączy siły z idealistyczną agentką Niną Bittman, by powstrzymać serię politycznych zabójstw.
MH17 (Holandia): Fabuła oparta na prawdziwej historii (samolot cywilny Malaysia Airlines MH17 został zestrzelony nad ogarniętą wojną Ukrainą) międzynarodowe śledztwo natrafia na poważne przeszkody, szpiegostwo polityczne i globalną kampanią dezinformacyjną, mającą na celu nieujawnienie prawdy o tragicznej śmierci 298 niewinnych osób.
LEGENDA O WOJSKOWYM KUCHARZU (Korea Południowa): surrealistyczna i lekko zuchwała opowieść, wykorzystująca wizualną śmiałość w służbie całkowicie niekonwencjonalnego humoru.
ŚWIETLISTA ODCHŁAŃ (Kanada): Dzień przed swoimi 45. urodzinami u Agathe zdiagnozowano raka piersi. Nagle traci piersi, chłopaka i pracę.
NIEZLOMNY/DZIKIE KONIE (Kanada/W. Brytania): Wielka saga rodzinna z wiejskimi akcentami, która rozgrywa się między polami i górami, wokół rancza, rzeźni i pól rolnych, gdzieś w prowincji Quebec. Opowiada historię dwóch klanów: bardzo wpływowej rodziny Richer oraz potężnej rodziny Martineau, którzy, tuż przed zamknięciem ważnej transakcji, są wstrząśnięci wydarzeniem równie niepokojącym, co niespodziewanym.
JANUSZ KOŁODZIEJ
